Sint-Carolus-Borromeuskerk Antwerpen

Adres (bij benadering) : Hendrik Concienceplein 6 B-2000 Antwerpen, Dekenaat: Antwerpen, Bisdom: Antwerpen

Sint-Carolus-Borromeuskerk Antwerpen 0
Sint-Carolus-Borromeuskerk Antwerpen 1
Sint-Carolus-Borromeuskerk Antwerpen 2
Sint-Carolus-Borromeuskerk Antwerpen 3
Sint-Carolus-Borromeuskerk Antwerpen 4
Sint-Carolus-Borromeuskerk Antwerpen 5

De indrukwekkende gevel is rechtstreeks geïnspireerd door die van de veertig jaar oudere moederkerk van de orde te Rome: de ‘Gesù’ of Jezuskerk, opgetrokken door Giacomo della Porta. Zo is deze voor Antwerpen toen hypermoderne kerk in feite een nieuwe versie van een ouder model. Bij een barokgebouw is vooral de gevel van tel. Deze moet de aandacht van de voorbijgangers trekken. Hier is het effect sterker en grandiozer dan bij de talloze barokke gevels te Rome omdat alle beschikbare middelen worden aangewend.

Geweldige afmetingen
Wie achter het scherm van de gevel gaat kijken in de Grote Goddaert of de Minderbroedersrui doorziet al gauw het geheim van deze façadepolitiek: de gevel is liefst 8 m. hoger dan de nok van het dak. De nieuwe functie van de voorgevel als medium van publiekswerking overstijgt ver de gewone constructieve functie van het dak.

Evenwicht tussen verticale en horizontale beweging
De afmetingen zijn wonderwel gelijk in hoogte als in breedte (33,2 m.) zodat de gevel in een perfect vierkant ingeschreven staat. De verticale beweging wordt allereerst verkregen door de opbouw van de gevel. Beide parallelle traptorens met prieelbekroning vangen de verticale beweging van de voluten op en tillen ze opnieuw even de hoogte in. Een subtieler element van verticaliteit is de zgn. klassieke ordening van zuilen en pilasters: in de eerste geleding de zware Dorische stijl, in de tweede geleding de meer elegante Ionische met voluten en in de derde geleding de nog meer decoratief uitgewerkte Corinthische stijl. De horizontale dimensie wordt bewerkstelligd door de ongeveer gelijke hoogte van de geledingen.

Het warme gevoel dat de gevel uitademt is grotendeels te danken aan de crèmekleurige zandsteen van de dragende stenen en de meeste sculpturale motieven. In tegenstelling tot de monochrome barokgevels te Rome krijg je hier een contrastwerking door de grijze arduinsteen, aangewend voor de constructieve, meer aflijnende elementen als zuilen en pilasters, timpaanveld en een kroonlijst, plint en treden.

De sterk geprofileerde architectonische vormentaal van de barok draagt op zichzelf reeds bij tot de decoratie: zuilen en pilasters, balusters, alsook cartouches. Specifiek decoratieve elementen zijn schelpen, guirlandes, hoornen van overvloed, fruitkorven en maskers. Ook de figuren van heiligen en engelen geven reliëf. Het geheel wordt vrolijk bekroond door vergulde objecten zoals vuurpotten en kandelabers op de voluten ter flankering van het kruis op de top van de middenbeuk, en er is de grote pijnappel op het prieel van de traptorens.

Het chronogram: "ChrIsto Deo VIrgInI DeI parae beato IgnatIo LoIoLae soCIetatIs aVIhorI senatUs popULUs qVe antVerpIensIs pUbLICo et prIVato aere ponere VoLVIt" boven de ingang verwijst naar het jaartal 1622.

voor alle inlichtingen in verband met liturgische plechtigheden wend je tot kerknet.be.
Home © KerkenInVlaanderen.be