Chronogrammen in Vlaamse kerken

  • Jaartal berekenen
  • Romeins getallenstelsel
  • Maastrichtse chronogrammen
  • Heerlen in beeld
  • Share
Een jaardicht of chronogram bestaat uit één of meer versregels, of een korte spreuk, waarin de letters M, D, C, L, X, U, V, W, I en Y als Romeinse cijfers beschouwd, bij samentelling een bepaald jaartal geven (synoniem: chronogram, jaartalvers, getalvers, tijdvers, carnacioen). Alle letters die in de tekst voorkomen, die een Romeins cijfer voorstellen, moeten gebruikt worden. Meestal staan zij als hoofdletters of groter afgebeeld, soms ook in een andere kleur. Strikt genomen moet de tekst in het Latijn gesteld zijn, in elk woord van de tekst moet minstens één Romeins cijfer voorkomen en de letter U moet als V geschreven worden. (bron: wikipedia)
Je vindt op deze pagina bij elk chronogram de kerk waar het opgetekend werd, de plaats in de kerk waar het zich bevindt, het jaartal met de berekening en eventueel de vertaling. Mocht je een ontbrekende vertaling kennen, aarzel niet om ons te contacteren (zie link onderaan deze pagina).
Je kan op de naam van de kerk klikken om de pagina van de betreffende kerk te bekijken.
 
HOC EST DILUCULUM FULGEAT LUX
vertaling: Hier breekt het licht door, laat het schijnen
lokatie: balustrade van het doksaal
jaartal: 1936: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (2xC = 2x100) + (4xL = 4x50) + (1xX = 1x10) + (5xU = 5x5) + (1xI = 1x1)
 
SapIens CogItat DIes antIqVos: et annos aeternos In Mente sVa habet
vertaling: De wijze denkt aan de tijd van vroeger, de jaren van het eerste begin
lokatie: n de zuilengalerij rechts van het altaar
jaartal: 1615: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (1xC = 1x100) + (2xV = 2x5) + (5xI = 5x1)
 
VIrgo tIbI fIDos o Mater respICe serVos etqUae VoVerUnt sUsCIpe Vota tIbI
vertaling: Zie om naar uw trouwe dienaren, o Moedermaagd, en verhoor de gebeden die zij hebben gestort
lokatie: Maria-altaar
jaartal: 1748: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (2xC = 2x100) + (5xV = 5x5) + (3xU = 3x5) + (8xI = 8x1)
 
GLIrIbUs oppressUs DIVae gertrUDIs aD arassUpleX ConfUgens VIrgIne tUtUs abIt
vertaling: Door hazelmuizen belaagd neemt hij zijn toevlucht tot het altaar van de heilige Gertrudis; veilig door de maagd gaat hij heen.
lokatie: Sint-Gertrudisaltaar
jaartal: 1762: (3xD = 3x500) + (1xC = 1x100) + (2xL = 2x50) + (1xX = 1x10) + (2xV = 2x5) + (7xU = 7x5) + (7xI = 7x1)
 
paLMers CIVIbUsqUe pagI / aDIUVantIbUs ChrIsto aUCta
vertaling: Door Palmers en de hulpvaardige bevolking, ter ere van God
lokatie: Arduinen gedenksteen in de toren
jaartal: 1891: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (3xC = 3x100) + (1xL = 1x50) + (2xV = 2x5) + (5xU = 5x5) + (6xI = 6x1)
 
opgrIMbIJ pIe ConseCrat sanCto CorDI
vertaling: Opgrimbij wijdt vroom [de kerk?] toe aan het Heilig Hart
lokatie: op steen in oostgevel
jaartal: 1905: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (4xC = 4x100) + (4xI = 4x1) + (1xJ = 1x1)
 
DeI VIVentIs tabernaCULUM ConseCratUr
vertaling: Het tabernakel van de levende God wordt gewijd.
lokatie: boven de ingang
jaartal: 1878: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (3xC = 3x100) + (1xL = 1x50) + (2xV = 2x5) + (3xU = 3x5) + (3xI = 3x1)
 
SeCUnDa DIe JUnII ConsecraVIt DoUtreLoUX
vertaling: De tweede dag van juni wijdde mij (bisschop) Doutreloux
lokatie: boven de ingang
jaartal: 1890: (3xD = 3x500) + (3xC = 3x100) + (1xL = 1x50) + (1xX = 1x10) + (1xV = 1x5) + (4xU = 4x5) + (4xI = 4x1) + (1xJ = 1x1)
 
gloriose vicit draconem
vertaling: Roemrijk overwon hij de draak
jaartal: 1758: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (2xC = 2x100) + (1xL = 1x50) + (1xV = 1x5) + (3xI = 3x1)
 
eCCLesta Deo et Marlea renoVata
vertaling: [deze] kerk [is] voor God en Maria gerenoveerd
lokatie: Glasraam boven de toeganspoort
jaartal: 1805: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (2xC = 2x100) + (1xL = 1x50) + (1xV = 1x5) + (1xI = 1x1)
 
Magno Deo ConseCrata eCCLesIa
vertaling: Aan de machtige God [is deze] kerk gewijd.
jaartal: 1951: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (4xC = 4x100) + (1xL = 1x50) + (1xI = 1x1)
 
Kooten en Boorsheim helpt en zal zynen Eerwaarden Pastoor Petrus Joannes Vecoven koninklyk helpen
jaartal: 1832: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (1xC = 1x100) + (4xL = 4x50) + (1xW = 1x10) + (2xV = 2x5) + (1xU = 1x5) + (2xI = 2x1) + (1xJ = 1x1) + (2xY = 2x2)
 
in illa confidit theodorus episcopus Leodiensis
vertaling: Op Haar vertrouwt Theodorus, de bisschop van Luik
lokatie: glasraam
jaartal: 1867: (3xD = 3x500) + (2xC = 2x100) + (3xL = 3x50) + (2xU = 2x5) + (7xI = 7x1)
 
capitulum coronare decrevit
vertaling: Het kapittel gaf de opdracht tot de kroning
lokatie: glasraam
jaartal: 1867: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (3xC = 3x100) + (1xL = 1x50) + (1xV = 1x5) + (2xU = 2x5) + (2xI = 2x1)
 
Pius nonus me hasseleti aurea hac corona decorat
vertaling: Pius IX versiert mij te Hasselt met deze gouden kroon
lokatie: glasraam
jaartal: 1867: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (3xC = 3x100) + (1xL = 1x50) + (3xU = 3x5) + (2xI = 2x1)
 
ConsensU UnanIMI totIUs popULI VUChtensIs ConstrUCta eCCLesIa haeC
vertaling: Met de eensgezindheid van de hele bevolking van Vucht is deze kerk gebouwd.
lokatie: Boven de ingang
jaartal: 1841: (1xM = 1x1000) + (7xC = 7x100) + (2xL = 2x50) + (1xV = 1x5) + (6xU = 6x5) + (6xI = 6x1)
 
Uni Deo Sancto Quintino tutela exstructum
vertaling: Gebouwd ter ere van de enige God onder de bescherming van de H. Quintinus.
lokatie: boven de ingang
jaartal: 1788: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (2xC = 2x100) + (1xL = 1x50) + (1xX = 1x10) + (5xU = 5x5) + (3xI = 3x1)
 
deo vero consecratvm
vertaling: Aan de ware God toegewijd.
lokatie: Boven het hoofdaltaar
jaartal: 1710: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (2xC = 2x100) + (2xV = 2x5)
 
ex collectis fidelivm
vertaling: Uit de collecte-opbrengsten van de gelovigen.
lokatie: Boven het hoofdaltaar
jaartal: 1868: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (2xC = 2x100) + (3xL = 3x50) + (1xX = 1x10) + (1xV = 1x5) + (3xI = 3x1)
 
dilecto christi dedit Joannes Severijns vicepastor
vertaling: Aan de geliefde van Christus geschonken door Joannes Severijns, vicepastor.
lokatie: Glasraam heilige Joannes
jaartal: 1868: (3xD = 3x500) + (3xC = 3x100) + (1xL = 1x50) + (2xV = 2x5) + (6xI = 6x1) + (2xJ = 2x1)
 
Joannes Albertus Polus Lossensis decanus Mosacensis
vertaling: Joannes Albertus Polus (van Lozen?) deken van Maaseik.
lokatie: Glasraam
jaartal: 1868: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (2xC = 2x100) + (3xL = 3x50) + (3xU = 3x5) + (2xI = 2x1) + (1xJ = 1x1)
 
J:Laumen A:Swillens ex pastores J:Swennen atque Petrus Reijnders Vicarij obtulerunt
vertaling: J. Laumen, A. Swillens ex-pastoors, J. Swennen en Petrus Reijnders vicarissen, hebben het aangeboden.
lokatie: Glasraam heilige Jacobus
jaartal: 1868: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (1xC = 1x100) + (4xL = 4x50) + (1xX = 1x10) + (2xW = 2x10) + (1xV = 1x5) + (5xU = 5x5) + (4xI = 4x1) + (4xJ = 4x1)
 
Petrus Henricus Meuwissen Piaque ejus conjux B: Driessens pingi curarunt
vertaling: Petrus Henricus Meuwissen en zijn vrome echtgenote B. Driessens hebben het laten schilderen.
lokatie: Glasraam
jaartal: 1868: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (3xC = 3x100) + (1xX = 1x10) + (1xW = 1x10) + (8xU = 8x5) + (6xI = 6x1) + (2xJ = 2x1)
 
S:Schoolmeesters sacerdos in hac urbe ortus, pingi jubebat
vertaling: S. Schoolmeesters, priester, in deze stad geboren, gaf opdracht om dit glasraam te schilderen.
lokatie: Glasraam heilige Simon
jaartal: 1869: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (3xC = 3x100) + (1xL = 1x50) + (3xU = 3x5) + (3xI = 3x1) + (1xJ = 1x1)
 
Clerus Districtus Mosacensis postuit
vertaling: De clerus van het district Maaseik heeft [het glasraam] geplaatst.
lokatie: Glasraam heilige Bartholomeus
jaartal: 1869: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (3xC = 3x100) + (1xL = 1x50) + (3xU = 3x5) + (4xI = 4x1)
 
F. LUYCkX ereXIt LeopoLDo beneVoLa trIbUente ManU
vertaling: F. Luyckx heeft het [?] opgericht, terwijl [koning?] Leopold met welwillende hand schonk.
lokatie: links van de ingang
jaartal: 1844: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (1xC = 1x100) + (4xL = 4x50) + (2xX = 2x10) + (1xV = 1x5) + (3xU = 3x5) + (2xI = 2x1) + (1xY = 1x2)
 
Intrate hIC DeUs VobIsCUM nIL noCebIt VobIs
vertaling: Kom binnen, deze God zal U niet schaden.
lokatie: Boven de hoofdingang
jaartal: 1876: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (3xC = 3x100) + (1xL = 1x50) + (2xV = 2x5) + (2xU = 2x5) + (6xI = 6x1)
 
DiVo sebastIano pIe nobIs eXtrUCtae nUnC DenUo aedes saCrae sUnto
vertaling: Nu hebben we weer een kerk, gewijd aan de heilige Sebastiaan en met vroomheid gebouwd.
lokatie: boven de ingang
jaartal: 1839: (3xD = 3x500) + (3xC = 3x100) + (1xX = 1x10) + (1xV = 1x5) + (4xU = 4x5) + (4xI = 4x1)
 
InCoLarUM zeLo aereqUe aeDIfICatUr
vertaling: Dankzij de ijver en het geld van de inwoners wordt [deze kerk] gebouwd.
lokatie: Boven de ingang
jaartal: 1818: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (2xC = 2x100) + (2xL = 2x50) + (3xU = 3x5) + (3xI = 3x1)
 
In HonoreM prInCIpIs apostoLI sanCtI petrI aD VInCULa
lokatie: Muurschildering
jaartal: 1918: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (3xC = 3x100) + (2xL = 2x50) + (1xV = 1x5) + (1xU = 1x5) + (8xI = 8x1)
 
Me saCraVIt epIsCopUs VICtor JosephUs DoUtreLoUX
vertaling: Mij heeft gewijd bisschop Victor Josephus Doutreloux.
lokatie: boven de ingang
jaartal: 1894: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (3xC = 3x100) + (1xL = 1x50) + (1xX = 1x10) + (2xV = 2x5) + (4xU = 4x5) + (3xI = 3x1) + (1xJ = 1x1)
 
Mauritii lapis fit deo sacer
vertaling: Mauritius' steen wordt gewijd aan God.
lokatie: Op de rand van het altaar
jaartal: 1660: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (1xC = 1x100) + (1xL = 1x50) + (1xU = 1x5) + (5xI = 5x1)
 
Servite domino et sanctis in laetita
vertaling: Dien de Heer en zijn Heiligen met vreugde.
lokatie: Op de rand van het altaar
jaartal: 1660: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (1xC = 1x100) + (1xL = 1x50) + (1xV = 1x5) + (5xI = 5x1)
 
LooV goD gheeL WeL Met 't orgeLspeL
jaartal: 1765: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (5xL = 5x50) + (1xW = 1x10) + (1xV = 1x5)
 
IN CRUCE/MUNDI/SALUS
vertaling: In het kruis is het behoud van de wereld.
lokatie: Sluitsteen van het portaal
jaartal: 1767: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (2xC = 2x100) + (1xL = 1x50) + (3xU = 3x5) + (2xI = 2x1)
 
ChrIsto Deo VIrgInI DeI parae beato IgnatIo LoIoLae soCIetatIs aVIhorI senatUs popULUs qVe antVerpIensIs pUbLIco et prIVato aere ponere VolVIt
vertaling: Ter ere van Christus, God, de Maagd en Moeder Gods en de zalige Ignatius van Loyola van de Societas ['avihori' zal hier de plaats innemen van Jesu, maar kan door de vertaler niet worden geïnterpreteerd] heeft de senaat en het volk van Antwerpen met gemeenschaps- en privégeld [dit chronogram ?] laten plaatsen.
lokatie: boven de ingang
jaartal: 1622: (2xD = 2x500) + (3xC = 3x100) + (5xL = 5x50) + (7xV = 7x5) + (4xU = 4x5) + (17xI = 17x1)
 
Ecclesia Altissimo dicata
lokatie: Boven de hoofdingang
jaartal: 1904: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (3xC = 3x100) + (2xL = 2x50) + (4xI = 4x1)
 
Quam Waffelaert petIIt VICarIUs Deo ConseCraVIt pontIfeX
vertaling: [de kerk?] die Waffelaert heeft gevraagd als vicasi heeft hij als bisschop gewijd.
lokatie: binnen op de grond
jaartal: 1896: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (3xC = 3x100) + (1xL = 1x50) + (1xX = 1x10) + (1xW = 1x10) + (2xV = 2x5) + (2xU = 2x5) + (6xI = 6x1)
 
Deo DeiparÆ divis alexio catharinÆ et beggÆ ara posita
vertaling: Voor God, de Moeder Gods en de heiligen Alexius, Catharina en Begga is dit altaar geplaatst.
lokatie: boven het hoofdaltaar
jaartal: 1671: (3xD = 3x500) + (1xC = 1x100) + (1xL = 1x50) + (1xX = 1x10) + (1xV = 1x5) + (6xI = 6x1)
 
Ecclesia Priore Major re-edificata fuit
vertaling: [Deze] kerk is groter dan de vorige herbouwd.
lokatie: rechts van de ingang
jaartal: 1861: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (3xC = 3x100) + (1xL = 1x50) + (1xU = 1x5) + (5xI = 5x1) + (1xJ = 1x1)
 
eCCLesIa DIVae VIrgInI MarIae saCratUr
vertaling: [deze] kerk wordt gewijd aan de goddelijke Maagd Maria.
lokatie: boven de ingang
jaartal: 1871: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (3xC = 3x100) + (1xL = 1x50) + (2xV = 2x5) + (1xU = 1x5) + (6xI = 6x1)
 
aUgUstIssImo CorDI JesU aC sanCto antonIo pataVIno saCra
vertaling: Aan het hoogverheven Hart van Jezus en de heilige Antonius van Padua gewijd.
lokatie: rechts van de ingang
jaartal: 1926: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (4xC = 4x100) + (1xV = 1x5) + (3xU = 3x5) + (5xI = 5x1) + (1xJ = 1x1)
 
de tijd helaes ziet vergaet als dit teecken vroegh en laet
lokatie: Onder zonnewijzer gevel van het zuidelijk zijkoor
jaartal: 1764: (3xD = 3x500) + (1xC = 1x100) + (3xL = 3x50) + (2xV = 2x5) + (3xI = 3x1) + (1xJ = 1x1)
 
MARIA JOSEPHINA PIE VOCA CHRISTIANOS BENEDIC UBIQUE CHRISTO JESU
vertaling: Maria Josephina, roep vroom de christenen en loof overal Jezus Christus
lokatie: klok
jaartal: 1930: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (4xC = 4x100) + (1xV = 1x5) + (3xU = 3x5) + (8xI = 8x1) + (2xJ = 2x1)
 
gLorIa DomInI JesU In LoCo ConseCrato
vertaling: Roem van Heer Jezus in een gewijde plaats.
lokatie: boven de ingang
jaartal: 1910: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (3xC = 3x100) + (2xL = 2x50) + (1xU = 1x5) + (4xI = 4x1) + (1xJ = 1x1)
 
divae extruximus cruci
vertaling: Voor het goddelijke kruis hebben wij [de kerk?] gebouwd.
lokatie: boven het raam van de zuiderkruisbeuk
jaartal: 1743: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (2xC = 2x100) + (2xX = 2x10) + (1xV = 1x5) + (3xU = 3x5) + (3xI = 3x1)
 
Sancte Martine, filios DoCe CaeLestia
vertaling: Heilige Martinus, leer uw kinderen hemelse dingen.
lokatie: Sint-Martinusklok
jaartal: 1904: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (3xC = 3x100) + (2xL = 2x50) + (4xI = 4x1)
 
Corps matris dilectae laetifica
vertaling: Verheug het hart van de geliefde moeder
lokatie: O.L.Vr.-klok
jaartal: 1904: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (3xC = 3x100) + (2xL = 2x50) + (4xI = 4x1)
 
Cura per ILLUstrIs baronIs DeMan haeC restaUrata atqUe renoVata fUerUnt
vertaling: Door de zorg van de doorluchtige baron Deman is/zijn dit/deze [gebouw(en)] gerestaureerd en gerenoveerd.
lokatie: boven de ingang
jaartal: 1838: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (2xC = 2x100) + (2xL = 2x50) + (1xV = 1x5) + (6xU = 6x5) + (3xI = 3x1)
 
UnDI saXUM posUIt henrICUs sWeertIUs paroChUs
lokatie: in de voorgevel
jaartal: 1754: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (2xC = 2x100) + (1xX = 1x10) + (1xW = 1x10) + (6xU = 6x5) + (4xI = 4x1)
 
popULe eCCe tanDeM resUrgo
vertaling: Volk, zie, eindelijk herrijs ik.
lokatie: Boven de ingang
jaartal: 1760: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (2xC = 2x100) + (1xL = 1x50) + (2xU = 2x5)
 
opgerICht Door De gIften Van De Liefhebbers Van sInt Anna
lokatie: boven de ingang
jaartal: 1664: (3xD = 3x500) + (1xC = 1x100) + (1xL = 1x50) + (2xV = 2x5) + (4xI = 4x1)
 
eXtrVItVr DoMUs eXCeLsI
vertaling: Opgebouwd wordt het huis van de hoog verhevene.
jaartal: 1687: (1xM = 1x1000) + (1xD = 1x500) + (1xC = 1x100) + (1xL = 1x50) + (2xX = 2x10) + (2xV = 2x5) + (1xU = 1x5) + (2xI = 2x1)
Home © KerkenInVlaanderen.be